2026 жылғы 21-24 қыркүйек аралығында Галифакс қаласында (Канада) NuMat 2026Ядролық материалдар бойынша халықаралық конференция өтті.
NuMat ең ірі халықаралық конференциялардың бірі және ядролық және термоядролық энергетикалық технологияларға арналған материалдарды зерттеумен, әзірлеумен және сипаттаумен айналысатын мамандар үшін жетекші ғылыми алаң. Конференция екі жылда бір рет өткізіледі және ядролық отындар мен материалдардың термодинамикасы мен жылу-физикалық қасиеттерін қоса алғанда, өзекті бағыттардың кең ауқымын қамтиды; құрылымдық және функционалдық материалдар; ядролық отын мен құрылымдық материалдарды модельдеу; ауыр апаттар кезіндегі материалдардың беталысы; радиациялық зақымдану процестері; сәулеленген отындар мен материалдарды зерттеу және оларды сипаттау әдістері; ядролық отын циклінің материалдары мен технологиялары.
Конференцияда «Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы» РМК «Атом энергиясы институты» филиалы атынан ҚР ҰЯО РМК АЭИ филиалының арнаішілік сынақтар зертханасының аға ғылыми қызметкері Қуаныш Қанатұлы Самарханов қатысты.
Конференция аясында Қ.Қ. Самарханов «Thermal recovery of radiation-induced hardening in EP-450 and EI-847 steels from BN-350 reactor spent fuel assembly components during isothermal annealing at 470 °C» тақырыбында баяндама жасады. Жұмыста БН-350 реакторының пайдаланылған жылу бөлетін жинақтарының элементтерінен алынған ЭП-450 ферриттік-мартенситті болат пен ЭИ-847 аустенитті болаттың механикалық қасиеттерін радиациялықтан кейінгі термиялық қалпына келтіру 470 °C температурада 100 сағатқа дейін изотермиялық күйдіруден кейін зерттеледі. Екі болат үшін де радиациялық әсерден туындаған қатаюдың біртіндеп төмендеуі байқалады, бұл ретте қалпына келтіру дәрежесі тек жинақталған зақымдайтын дозамен ғана емес, сонымен қатар сәулелену температурасымен, материалдың активті аймақтағы орналасуымен және бастапқы микроқұрылымдық күйімен анықталады.
Конференцияда ұсынылған жұмыстар «БН-350 реакторлық қондырғысының ПЯО-мен жұмыс істеудің тиімді және оңтайлы тәсілдері мен технологияларын таңдауды негіздеуге зерттеулер жүргізу» (ЖТН BR24993104) тақырыбы бойынша бағдарламалық-нысаналық қаржыландыруды іске асыру шеңберінде орындалды.
«Determination of specific heat capacity and enthalpy of candidate IG-110 and IG-430 graphite for IGR research reactor conversion» қосымша баяндама ұсынылды. Жұмыс жылу-физикалық сипаттамаларын, атап айтқанда IG-110 және IG-430 графиттерінің меншікті жылу сыйымдылығы мен энтальпиясын эксперименттік анықтауға арналған.
Жалпы ұсынылған нәтижелер конференцияға қатысушылар тарапынан айтарлықтай қызығушылық тудырды және мамандардың оң пікірлерін алды. Іс-шараның жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын, ұйымдастырушылардың конференцияны өткізуге және қатысушылармен өзара іс-қимыл жасауға кәсіби көзқарасын, сондай-ақ ғылыми бағдарламасының мазмұнды болғанын атап өткен жөн. Құрылымдық материалдардың радиациялық тұрақтылығын, ядролық отынның беталысын, перспективалы ядролық-энергетикалық жүйелер үшін материалдарды эксперименттік сипаттау және модельдеу әдістерін дамытуға арналған пленарлық және секциялық баяндамалар ерекше қызығушылық тудырды.